İnsülin direncinde beslenme bütün karbonhidratları yasaklamak veya herkese aynı katı listeyi vermek değildir. Amaç; kan şekerindeki hızlı dalgalanmaları azaltan, kişinin yaşamına uyabilen ve uzun süre sürdürülebilen bir düzen kurmaktır.
İnsülin direnci nedir?
İnsülin, kandaki glikozun hücreler tarafından kullanılmasına yardımcı olur. İnsülin direncinde kas, yağ ve karaciğer hücreleri insüline beklenen yanıtı vermemeye başlar; vücut dengeyi korumak için daha fazla insülin üretebilir.
İnsülin direnci diyabetle aynı şey değildir; ancak prediyabet ve tip 2 diyabet riskini artırabilen faktörlerden biridir. Tanı yalnızca belirtilerle değil, hekim değerlendirmesi ve gerekli tetkiklerle konur.
Karbonhidrat tamamen kesilmeli mi?
Hayır. Tam tahıllar, sebzeler, meyveler ve kurubaklagiller lif, vitamin ve mineral sağlayan karbonhidrat kaynaklarıdır. Önemli olan karbonhidratın türü, porsiyonu, gün içindeki dağılımı ve öğündeki diğer besinlerle birlikteliğidir.
Meyve de tamamen yasak değildir. Meyve suyu yerine meyvenin kendisini tüketmek, porsiyonu kişiye göre ayarlamak ve gerektiğinde yoğurt ya da çiğ kuruyemişle eşleştirmek daha dengeli olabilir.
Öğün dengesi nasıl kurulabilir?
- Karbonhidrat kaynağını protein, sebze ve uygun miktarda yağla dengelemek
- Sebze, kurubaklagil ve tam tahıllarla lifi kademeli artırmak
- Şekerli içecekleri ve sık tüketilen rafine ürünleri azaltmak
- Protein kaynaklarını ihtiyaca göre gün içine dağıtmak
- Öğün sayısını kişinin açlığına, tedavisine ve yaşamına göre belirlemek
Kilo kaybı ve hareket
Fazla kilosu bulunan kişilerde uygun miktarda ağırlık kaybı insülin duyarlılığını destekleyebilir. Bunun için çok düşük kalorili, kas kaybına ve yoğun açlığa yol açan listeler yerine kişiye uygun bir enerji açığı planlanmalıdır.
Yürüyüş, aerobik aktiviteler ve direnç egzersizleri insülin duyarlılığını destekleyebilir. Sağlık sorunu veya egzersiz kısıtlaması varsa program hekim değerlendirmesiyle oluşturulmalıdır.
Herkese aynı diyet uygulanır mı?
Hayır. İki kişinin kan değerleri, kullandığı ilaçlar, çalışma saatleri, bütçesi ve sevdiği besinler aynı değildir. Benim için doğru olanı her danışanıma dayatmıyorum; bir kişi daha ayrıntılı listeyle, başka biri daha esnek bir sistemle başarılı olabilir.
Amaç teoride kusursuz görünen değil, sağlık gerekliliklerini koruyarak kişinin gerçek hayatında uygulayabildiği planı oluşturmaktır. Bu içerik kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir.